Nήσος Εύβοια
Μια πολύ σημαντική επιστημονική δημοσίευση είδε πρόσφατα το φως της δημοσιότητας, εμπλουτίζοντας καθοριστικά τις γνώσεις για τη χλωρίδα της πατρίδας μας και επιβεβαιώνοντας τον ανεκτίμητο οικολογικό πλούτο της Εύβοιας.Η διεθνής εργασία με τίτλο "New floristic records in the Balkans: 55" (2024), στην οποία συμμετείχαν 18 διακεκριμένοι ερευνητές, καταγράφει νέα δεδομένα για 186 είδη και υποείδη φυτών στα Βαλκάνια (146 από αυτά στην Ελλάδα). Η Εύβοια κατέχει κεντρική θέση στην έρευνα, με το όρος Ξεροβούνι (Κεντρική Εύβοια) και το όρος Όχη (Νότια Εύβοια) να αναδεικνύονται σε πραγματικά καταφύγια σπάνιας βιοποικιλότητας.
Ακολουθεί η παρουσίαση των ειδών που εντοπίστηκαν στο νησί και η επιστημονική τους σημασία:
Νέα είδη για την Εύβοια και το Αιγαίο
Ophioglossum vulgatum (Ξεροβούνι): Μια ιδιαίτερη φτέρη, εξαιρετικά σπάνια στη νότια Ελλάδα. Αποτελεί την πρώτη επίσημη καταγραφή για ολόκληρη την Εύβοια.
Trifolium parnassi (Ξεροβούνι): Αυτό το τριφύλλι εντοπίζεται για πρώτη φορά σε νησί του Αιγαίου, επεκτείνοντας εντυπωσιακά τη γνωστή του εξάπλωση.
Chaerophyllum aureum (Ξεροβούνι): Σπάνιο φυτό για τη νότια Ελλάδα, που καταγράφεται για πρώτη φορά στα Νησιά του Αιγαίου.
Hieracium racemosum subsp. eriopus (Ξεροβούνι): Πρώτη αναφορά για τα Νησιά του Αιγαίου, σε δάση κεφαλληνιακής ελάτης.
Arabis hirsuta (Ξεροβούνι): Ευρω-σιβηρικό είδος που στη νότια Ελλάδα ήταν γνωστό μόνο από τον Παρνασσό. Αποτελεί τη μοναδική νησιωτική αναφορά στο Αιγαίο.
Είδη στα νοτιότερα γεωγραφικά τους όρια / Αρκτο-αλπικά
Lonicera alpigena subsp. formanekiana (Ξεροβούνι): Ο πληθυσμός των 100 ατόμων αποτελεί το νοτιότερο παγκόσμιο όριο εξάπλωσης του είδους (ο πλησιέστερος πληθυσμός βρίσκεται 200 χλμ. μακριά, στον Τυμφρηστό).
Euphrasia salisburgensis (Ξεροβούνι): Αρκτο-αλπικό είδος των ηπειρωτικών βουνών, που στο Αιγαίο ήταν γνωστό μόνο από τα Λευκά Όρη της Κρήτης.
Phleum alpinum (Ξεροβούνι): Αρκτο-αλπικό είδος, για το οποίο αυτή είναι μόλις η δεύτερη καταγραφή στο Αιγαίο μετά τη Σαμοθράκη.
Επιβεβαίωση ιστορικών καταγραφών μετά από >100 χρόνια
Asplenium scolopendrium subsp. scolopendrium (Ξεροβούνι): Είχε συλλεγθεί τον 19ο αιώνα από τον Heldreich στη Δίρφυ. Ο εντοπισμός 100 ατόμων σε δολίνες επιβεβαιώνει την παρουσία του στο νησί μετά από έναν αιώνα.
Geranium subcaulescens (Ξεροβούνι): Επίσης ιστορική καταγραφή του Heldreich στη Δίρφυ, η οποία επιβεβαιώνεται με την εύρεση 10–15 ατόμων στο Ξεροβούνι.
Τοπικά ενδημικά και ταξινομικές αναθεωρήσεις
Silene dirphya (Ξεροβούνι): Θεωρούνταν αποκλειστικό ενδημικό της κορυφής της Δίρφυος με λιγότερα από 50 άτομα. Ο νέος πληθυσμός των 300 ατόμων σε απρόσιτους γκρεμούς του Ξεροβουνίου αποτελεί πλέον τον μεγαλύτερο και καλύτερα προστατευμένο πληθυσμό του είδους στον κόσμο.
Colchicum euboeum (Ξεροβούνι): Καταγράφεται η παρουσία του ενδημικού αυτού είδους σε ασβεστολιθικές θέσεις.
Thymus leucotrichus (syn. T. euboeus): Οι ερευνητές αποφάνθηκαν ότι τα δείγματα από τη Δίρφυ και το Ξεροβούνι (που είχαν περιγραφεί το 1902 ως Thymus euboeus) εμπίπτουν στην παραλλακτικότητα του Thymus leucotrichus, οπότε το πρώτο θεωρείται πλέον επίσημα συνώνυμό του.
Νέες καταγραφές για την Κεντρική και Νότια Εύβοια
Στην Κεντρική Εύβοια καταγράφονται για πρώτη φορά 12 επιπλέον είδη: Malabaila involucrata, Opopanax hispidus, Inula conyzae, Sedum ochroleucum, Sedum urvillei, Salvia ringens, Orobanche alba, Asparagus aphyllus subsp. orientalis, Asphodeline liburnica, Ornithogalum montanum, Poa pratensis, το Onosma kaheirei (γνωστό πριν μόνο από βόρεια/νότια Εύβοια) και το Hypericum vesiculosum.
Στην Νότια Εύβοια (Όρος Όχη), η έρευνα πρόσθεσε νέες καταγραφές για το είδος Stellaria ruderalis σε δύο πληθυσμούς (κοντά στα Ρούκλια στα 945 μ. και στον Πλατανιστό στα 350 μ.).
Τιμής Ένεκεν στους Ερευνητές του Πεδίου
Η ανάδειξη αυτών των στοιχείων οφείλεται στην επίμονη εργασία ανθρώπων του πεδίου. Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στον
Νώντας Καλογιάννης
που μαζί με τον Αναπληρωτή Καθηγητή του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Παναγιώτη Τρίγκα, πραγματοποίησαν την εντυπωσιακή έρευνα στο Ξεροβούνι (105 νέες καταγραφές). Θερμές ευχαριστίες ανήκουν επίσης στους Κωνσταντίνο Πολυμενάκο, Βασίλη Πάνταβο και την καθηγήτρια Kit Tan (Πανεπιστήμιο Κοπεγχάγης) για τον εντοπισμό και την τεκμηρίωση των νέων στοιχείων στην Όχη.
Η επιστημονική τους προσφορά αποτελεί πολύτιμο οδηγό για την προστασία της εύβοιας άγριας φύσης.
Πηγή: Vladmir Vladimirov et al. (2024). New floristic records in the Balkans: 55. Phytologia Balcanica, 30(3).
#ΕυβοϊκήΆγριαΦύση #ΧλωρίδαΕλλάδας #Ξεροβούνι #ΌροςΌχη #Βιοποικιλότητα #ΠροστασίαΠεριβάλλοντος #Βοτανική
A highly significant scientific publication recently came to light, decisively enriching knowledge about the flora of Greece and confirming the invaluable ecological wealth of Evvia.The international study titled "New floristic records in the Balkans: 55" (2024), which involved 18 distinguished researchers, records new data for 186 plant species and subspecies in the Balkans (146 of which are in Greece). Evvia holds a central position in this research, with Mount Xerovouni (Central Evvia) and Mount Ochi (Southern Evvia) emerging as true havens of rare biodiversity.
Below is the presentation of the species identified on the island and their scientific significance:
New Species for Evvia and the Aegean
Ophioglossum vulgatum (Xerovouni): A unique fern, extremely rare in southern Greece. It represents the first official record for the entire island of Evvia.
Trifolium parnassi (Xerovouni): This clover is recorded for the first time on any Aegean island, remarkably expanding its known distribution.
Chaerophyllum aureum (Xerovouni): A rare plant for southern Greece, recorded for the first time in the Aegean Islands region.
Hieracium racemosum subsp. eriopus (Xerovouni): First report for the Aegean Islands, found in Cephalonian fir forests.
Arabis hirsuta (Xerovouni): A Euro-Siberian species previously known in southern Greece only from Mount Parnassus. This constitutes its unique island record in the Aegean.
Species at Their Southernmost Geographical Limits / Arcto-Alpine
Lonicera alpigena subsp. formanekiana (Xerovouni): The population of 100 individuals represents the southernmost global limit of the species' distribution (the closest known population is 200 km away, on Mount Tymfristos).
Euphrasia salisburgensis (Xerovouni): An arcto-alpine species of mainland mountains, which in the Aegean was previously known only from the White Mountains (Lefka Ori) of Crete.
Phleum alpinum (Xerovouni): An arcto-alpine species, making this only the second record in the Aegean after Samothrace.
Confirmation of Historical Records After >100 Years
Asplenium scolopendrium subsp. scolopendrium (Xerovouni): It had been collected in the 19th century by Heldreich on Mount Dirfys. The discovery of 100 individuals in dolines confirms its presence on the island after a century.
Geranium subcaulescens (Xerovouni): Also a historical record by Heldreich on Dirfys, which is definitively confirmed by finding 10–15 individuals on Xerovouni.
Local Endemics and Taxonomic Revisions
Silene dirphya (Xerovouni): Previously considered an exclusive local endemic of the summit of Mount Dirfys with fewer than 50 individuals. The new population of 300 individuals on inaccessible cliffs of Xerovouni now constitutes the largest and best-protected population of the species in the world.
Colchicum euboeum (Xerovouni): The presence of this endemic species is recorded in limestone habitats.
Thymus leucotrichus (syn. T. euboeus): Researchers concluded that the specimens from Dirfys and Xerovouni (described in 1902 as Thymus euboeus) fall within the variation limits of Thymus leucotrichus, meaning the former is now officially considered a synonym.
New Records for Central and Southern Evvia
In Central Evvia, 12 additional species are recorded for the first time: Malabaila involucrata, Opopanax hispidus, Inula conyzae, Sedum ochroleucum, Sedum urvillei, Salvia ringens, Orobanche alba, Asparagus aphyllus subsp. orientalis, Asphodeline liburnica, Ornithogalum montanum, Poa pratensis, Onosma kaheirei (previously known only from northern/southern Evvia), and Hypericum vesiculosum.
In Southern Evvia (Mount Ochi), the study added new records for the species Stellaria ruderalis across two populations (near Rouklia at 945 m and in Platanistos at 350 m).
In Honor of the Field Researchers
The revelation of these findings is due to the persistent work of people in the field. Special mention goes to Epameinondas (Nontas) Kalogiannis who, together with Associate Professor Panayiotis Trigas of the Agricultural University of Athens, conducted the impressive field research on Xerovouni (105 new records). Warm thanks also go to Konstantinos Polymenakos, Vassilis Pantavos, and Professor Kit Tan (University of Copenhagen) for locating and documenting the new data on Mount Ochi.
Their scientific contribution serves as a valuable guide for the protection of Euboean wild nature.
Source: Vladmir Vladimirov et al. (2024). New floristic records in the Balkans: 55. Phytologia Balcanica, 30(3).
#EuboeanWildNature #GreekFlora #Xerovouni #MountOchi #Biodiversity #NatureConservation #Botany
Michail Argyrokastritis
