Νήσος Εύβοια
Απο την χθεσινη συνεδριαση Λογοδοσίας στο Περιφερειακο Συμβουλιο, η ερωτηση μου αναφορικα με τις ανεμογεννητριες στο Αργυρο (Βιρα):
Με αφορμή την ανοιχτή επιστολή που στάλθηκε στην ΠΣτΕ ,τέλος Μαρτίου, από το Κοινοτικό Συμβούλιο Αργυρού και συλλογικούς φορείς της περιοχής της λίμνης Δύστου, θέτουμε σήμερα ένα ζήτημα που δεν είναι απλώς τοπικό, αλλά βαθιά πολιτικό, θεσμικό και περιβαλλοντικό.
Συγκεκριμενα:
Στη θέση «Τσίκνα» του Δήμου Κύμης–Αλιβερίου επιχειρείται η εγκατάσταση ανεμογεννήτριας ύψους 130 μέτρων, σε απόσταση μόλις 600 μέτρων από τον οικισμό Αργυρό, σε μια ήδη κορεσμένη περιοχή με 32 ανεμογεννήτριες. Μιλάμε για μια ακόμη βίαιη χωροθέτηση που αγνοεί τα όρια αντοχής της τοπικής κοινωνίας και του οικοσυστήματος.
Κύριε Περιφερειάρχη,
η Περιφερειακή Αρχή δεν είναι αμέτοχη. Έχει καθοριστική ευθύνη, καθώς ήταν εκείνη που ενέταξε το συγκεκριμένο έργο σε καθεστώς Πρότυπων Περιβαλλοντικών Δεσμεύσεων (ΠΠΔ), δηλαδή σε μια διαδικασία fast-track που υποβαθμίζει τον ουσιαστικό περιβαλλοντικό έλεγχο. Σήμερα, όμως, αποκαλύπτεται ότι αυτή η επιλογή διευκόλυνε ένα έργο που φέρει σωρεία παραβάσεων.
Τα στοιχεία που έχουν κατατεθεί από την τοπική κοινωνία είναι συντριπτικά:
Πρώτον, η εταιρεία προχώρησε σε βαριές εργασίες και εκσκαφές εντός του αρχαιολογικού χώρου της Αρχαίας Δύστου χωρίς καμία αδειοδότηση. Η παρέμβαση της Εφορείας Αρχαιοτήτων Χαλκίδας ήταν καταλυτική, διατάσσοντας τη διακοπή των εργασιών. Το γεγονός αυτό από μόνο του συνιστά ευθεία προσβολή της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
Δεύτερον, πραγματοποιήθηκαν εκσκαφές εντός προστατευόμενης περιοχής Natura χωρίς έγκριση από τον αρμόδιο φορέα, τον ΟΦΥΠΕΚΑ. Δηλαδή, έχουμε παραβίαση τόσο της εθνικής όσο και της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
Τρίτον –και ίσως το πιο αποκαλυπτικό– το έργο εμφανίζεται να υλοποιείται από «ενεργειακή κοινότητα», η οποία όμως δεν έχει καμία απολύτως σχέση με την τοπική κοινωνία. Αντιθέτως, τα στοιχεία δείχνουν πλήρη ταύτιση με στελέχη και δομές μεγάλου ενεργειακού ομίλου, συγκεκριμένα της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή- η οποια είναι γνωστή πλέον για την αθέμιτη πρακτική της να δημιουργεί ενεργειακές κοινότητες ώστε να ελίσσεται κατά των περιβαλλοντικών και νομικών περιορισμών που αφορούν σε περαιτέρω τοποθετήσεις ανεμογεννητριών στην υπερκορεσμένη πλέον περιοχή της κοινότητας Αργυρου και βεβαίως της νότιας Εύβοιας.
Πρόκειται για κατάχρηση του θεσμού των ενεργειακών κοινοτήτων, όπως αυτός ορίζεται στον Ν. 4513/2018 και την ευρωπαϊκή Οδηγία 2018/2001, που στόχο έχει τη συμμετοχή των πολιτών και όχι τη συγκάλυψη εταιρικών συμφερόντων.
Επιπλέον, υπάρχουν τεκμηριωμένες καταγγελίες για:
• Παράνομη μεταβίβαση άδειας παραγωγού από κοινότητα της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας σε κοινότητα με έδρα Αττικής, κατά παράβαση του άρθρου 12 Ν.4513/2018, που απαγορεύει τέτοιου είδους μεταβιβάσεις.
• Αύξηση της ισχύος του έργου σε κορεσμένο δίκτυο, κάτι που απαγορεύεται ρητά από τον Ν. 4685/2020.
Και ενώ όλα αυτά βρίσκονται σε εξέλιξη, έρχεται η απόφαση του Πρωτοδικείου Χαλκίδας της 2ας Απριλίου 2026, η οποία αποτελεί τομή . Συγκεκριμένα αναφέρεται ότι «η λειτουργία της Ανεμογεννήτριας προσβάλει παράνομα την προσωπικότητα των κατοίκων, η οποία απαρτίζετε μεταξύ άλλων από την ψυχική κ σωματική υγεία και το ζωτικό χώρο στο οποίο αναπτύσσονται ,κινούνται και δημιουργούν ( περιβάλλον), σταθμίζεται από τις περιγραφόμενες περιστάσεις ως σπουδαιότερο αγαθό, το οποίο χρήζει άμεσης προστασίας» . Πρόκειται για μια εξαιρετικά σημαντική εξέλιξη που δημιουργεί ισχυρό νομικό και πολιτικό προηγούμενο..
Κύριε Περιφερειάρχη,
η αντίφαση είναι κραυγαλέα: από τη μία, η Περιφέρεια σχεδιάζει Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις (ΟΧΕ) για τη Λίμνη Δύστου, αναγνωρίζοντας τη σημασία της περιοχής. Από την άλλη, επιτρέπει ή και διευκολύνει παρεμβάσεις που υπονομεύουν ακριβώς αυτό το συγκριτικό πλεονέκτημα.
Δεν μπορεί να υπάρχει «ανάπτυξη» όταν καταστρέφεται το φυσικό και πολιτιστικό κεφάλαιο. Δεν μπορεί να υπάρχει «πράσινη πολιτική» όταν παραβιάζεται η ίδια η περιβαλλοντική νομοθεσία.
Παράλληλα με τα ανωτέρω, προκύπτει ένα επιπλέον κρίσιμο ζήτημα που δεν μπορεί να αγνοηθεί:
Σημαντικός αριθμός των ήδη εγκατεστημένων ανεμογεννητριών στην περιοχή έχει ηλικία περίπου 25 ετών, γεγονός που σημαίνει ότι η διάρκεια λειτουργίας τους λήγει έως το τέλος του έτους. Το ζήτημα της αποξήλωσης κ της περιβαλλοντικής αποκατάστασης παραμένει απολύτως ασαφές.
Η τοπική κοινωνία έχει ήδη πάρει θέση. Με αγώνα επίμονο, τεκμηριωμένο και συλλογικό, υπερασπίζεται τον τόπο της. Είναι μια μαχη υπέρ της ζωής, της υγείας και της αξιοπρέπειας τους.
Το ζητημα είναι: η Περιφερειακή Αρχή θα συνεχίσει να λειτουργεί ως διεκπεραιωτής επενδυτικών σχεδίων ή θα αναλάβει τον θεσμικό της ρόλο απέναντι στους πολίτες;
Ερωτάται λοιπον ο κ. Περιφερειάρχης:
1. ΘΑ ΑΙΤΗΘΕΙΤΕ ΑΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΝ ΑΡΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΠΡΟΤΥΠΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ (ΠΠΔ) ΤΗΣ ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗ ΤΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΤΣΙΚΝΑ, ΣΤΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΑΡΓΥΡΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΥΜΗΣ-ΑΛΙΒΕΡΙΟΥ;
2. ΘA ΑΙΤΗΘΕΙΤΕ AMEΣA ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ TΗΝ ΜΗ ΠΑΡΟΧΗ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΑΣ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΤΣΙΚΝΑ ΟΠΩΣ ΑΚΡΙΒΩΣΟΡΙΖΕΙ Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΣΤΙΣ 02.04.2026.
3. Θα φέρετε το θέμα άμεσα στο Περιφερειακό Συμβούλιο και θα αναλάβετε πολιτική πρωτοβουλία;
4. Ποιος είναι ο σχεδιασμός της περιφέρειας για τις υφιστάμενες ανεμογεννήτριες που ολοκληρώνουν τον κύκλο ζωής τους;
Και κυρίως:
5. Προτίθεται η Περιφέρεια να στηρίξει έμπρακτα τον αγώνα των κατοίκων για το οριστικό σταμάτημα του έργου;
6. Θα παρέχει νομική στήριξη (π.χ. παρεμβάσεις σε δικαστικές διαδικασίες) προς την κατεύθυνση ακύρωσης του έργου;
7. Θα εξετάσει τη δυνατότητα οικονομικής ενίσχυσης ή κάλυψης ενεργειών που σχετίζονται με την υπεράσπιση του δημοσίου συμφέροντος και του περιβάλλοντος στην περιοχή;
Η Περιφέρεια δεν μπορεί να παραμένει θεατής. Οφείλει να πάρει σαφή θέση.
Θα σταθεί στο πλευρό των κατοίκων και της προστασίας του τόπου ή θα αφήσει έναν άνισο αγώνα να δοθεί χωρίς θεσμική στήριξη;
Αναμένουμε συγκεκριμένες δεσμεύσεις.
Κύριε Περιφερειάρχη,
η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να γίνει με όρους αποικιοποίησης της περιφέρειας. Δεν μπορεί να γίνεται με καταστρατήγηση νόμων και απαξίωση των κατοίκων.
Αν θέλουμε πραγματικά μια δίκαιη και βιώσιμη μετάβαση, τότε πρέπει να ξεκινήσουμε από το αυτονόητο: σεβασμό στη νομιμότητα, στο περιβάλλον και στους ανθρώπους αυτού του τόπου.
Η επερωτώσα Περιφερειακή Σύμβουλος ΠΕ ΕΥΒΟΙΑΣ
ΒΑΣΙΛΙΚΗ Α. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ
Vasiliki Aggelopoulou
