Η Πλατύφυλλη Δρυς (Quercus frainetto) είναι ένα από τα πιο δυνατά και εμβληματικά δέντρα των ελληνικών δασών. Παρόλο που τη συναντάμε συνήθως σε ορεινές περιοχές, η Εύβοια μας εκπλήσσει με μια σπάνια εξαίρεση που αναδεικνύει τη μοναδικότητα του τόπου μας!
Μια Γεωγραφική Ιδιαιτερότητα στο Προκόπι!
Ενώ το είδος αυτό αναπτύσσεται κανονικά σε υψόμετρα από 400 έως 800 μέτρα, στην περιοχή μας συμβαίνει κάτι εντυπωσιακό:
• Το «πεδινό παραποτάμιο» Δάσος: Στην Κοιλάδα του Προκοπίου, στους πρόποδες του όρους Κανδήλι, η Πλατύφυλλη Δρυς σχηματίζει δάσος σε υψόμετρο λιγότερο από τα 200 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας.
• Αυτό το γεγονός καθιστά το δάσος του Προκοπίου ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς το είδος καταφέρνει να ευδοκιμήσει πολύ χαμηλότερα από το σύνηθες όριό του, προσαρμοζόμενο στις τοπικές συνθήκες.
Φυσιολογία και Οικολογική Αξία:
Η δρυς αυτή είναι «προγραμματισμένη» να αντέχει στις δυσκολίες του κλίματος. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, περιορίζει την εξάτμιση νερού από τα φύλλα της, λειτουργώντας με έναν εσωτερικό μηχανισμό αυτοσυντήρησης. Παράλληλα, αποτελεί έναν «πυλώνα» ζωής για το οικοσύστημα:
• Φυσική Προστασία: Η σκιά της δημιουργεί ένα δροσερό περιβάλλον για ευαίσθητα φυτά του εδάφους, ενώ οι βαθιές της ρίζες συγκρατούν το χώμα στις πλαγιές.
• Τροφή για την Πανίδα: Τα βελανίδια της αποτελούν ζωτική πηγή ενέργειας για την άγρια ζωή του νησιού.
Η Επιτακτική Ανάγκη Προστασίας
Είναι χρέος όλων να αναλογιστούμε το μέγεθος της ευθύνης μας απέναντι σε αυτόν τον επίγειο παράδεισο. Παρά την ανυπολόγιστη οικολογική της αξία, η Κοιλάδα του Προκοπίου και το Δέλτα του Κηρέα στερούνται μέχρι σήμερα της επίσημης ένταξης στο ευρωπαϊκό δίκτυο προστασίας NATURA 2000. Αυτή η παράλειψη καθιστά την ανάγκη για την ανάδειξη αυτού του μοναδικού πεδινού, παραποτάμιου δρυοδάσους πιο επιτακτική από ποτέ.
Δεν πρόκειται απλώς για ένα δάσος, αλλά για ένα καταφύγιο σπάνιας βιοποικιλότητας, όπου μέσα στον υπόοροφο της Πλατύφυλλης δρυός ενδημεί και η σπάνια Ευβοϊκή δρυς (Quercus euboica). Πρόκειται για έναν αληθινό θησαυρό, ένα ξεχωριστό είδος που αναγνωρίστηκε επίσημα το 2018.
Πηγές:
• Spyroglou, G. (2004). A Growth Model for Quercus frainetto (Ten.) in Greece. Doctoral Thesis, Universität für Bodenkultur Wien.
• Siam, A. M. J. (2006). Σχέσεις Φθορομετρικής Δυναμικής και Υδατικού Ισοζυγίου σε Είδη Δρυός κάτω από Υδατικό Stress. Διδακτορική Διατριβή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
Quercus frainetto: The Majestic Hungarian Oak of Evia!
The Hungarian Oak (Quercus frainetto) is one of the most powerful and iconic trees of the Greek forests. Although typically found in mountainous areas, Evia island surprises us with a rare exception that highlights the uniqueness of the region.
A Geographical Rarity in Prokopi
While this species normally grows at altitudes between 400 and 800 meters, an impressive phenomenon occurs in our area:
• The "Lowland riverside" Forest: In the Prokopi Valley, at the foothills of Mount Kandili, the Hungarian Oak forms a forest at an altitude of less than 200 meters above sea level.
• This makes the Prokopi forest particularly significant, as the species manages to thrive much lower than its usual limit, adapting to local environmental conditions.
Physiology and Ecological Value
This oak is "programmed" to endure climatic challenges. During the summer, it limits water evaporation from its leaves, operating with an internal self-preservation mechanism. At the same time, it serves as a "pillar" of life for the ecosystem:
• Natural Protection: Its shade creates a cool environment for sensitive ground plants, while its deep roots hold the soil on the slopes.
• Food for Fauna: Its acorns are a vital energy source for the island's wildlife.
The Urgent Need for Protection
It is our collective duty to consider the magnitude of our responsibility toward this earthly paradise. Despite its incalculable ecological value, the Prokopi Valley and the Kireas Delta have not yet been officially included in the European NATURA 2000 protection network. This omission makes the need to highlight and protect this unique "lowland" oak forest more urgent than ever.
This is not just a forest, but a sanctuary of rare biodiversity. Within the understory of the Hungarian Oak, the rare Euboean Oak (Quercus euboica) thrives. This is a true treasure of our island, a distinct species officially recognized in 2018.
Sources:
• Spyroglou, G. (2004). A Growth Model for Quercus frainetto (Ten.) in Greece. Doctoral Thesis, Universität für Bodenkultur Wien.
• Siam, A. M. J. (2006). Relationships between chlorophyll fluorescence dynamics and water balance in oak species under water stress. Doctoral Dissertation, Aristotle University of Thessaloniki.
Michail Argyrokastritis
