05.01.2025Βόρεια Εύβοια
Αιδηψός
Ένα μοναδικό «ζωντανό εργαστήριο» βιοανοργανοποίησης
Η περιοχή της Αιδηψού στη Βόρεια Εύβοια δεν αποτελεί μόνο έναν παγκόσμιο προορισμό ιαματικού τουρισμού, αλλά και ένα σπάνιο πεδίο επιστημονικής έρευνας. Πρόσφατη μελέτη στα σπηλαιοθέματα των θερμών πηγών φέρνει στο φως εντυπωσιακά στοιχεία για τη συνύπαρξη της γεωλογίας με τη ζωή, αναδεικνύοντας την περιοχή ως μια μοναδική περίπτωση στον ελλαδικό χώρο.
Τα αξιοσημείωτα ευρήματα της έρευνας:
• Μικροσκοπική Ζωή σε Ακραίες Συνθήκες: Η έρευνα ταυτοποίησε 29 διαφορετικά είδη κυανοβακτηρίων που επιβιώνουν και αναπτύσσονται σε περιβάλλοντα με υψηλές θερμοκραίες και ιδιαίτερη χημική σύσταση. Ξεχωρίζει η παρουσία του θερμόφιλου είδους Spirulina subtilissima, καθώς και εξειδικευμένων μικροοργανισμών που αναπτύσσονται απευθείας πάνω στο ασβεστιτικό υπόστρωμα.
• Βιοανοργανοποίηση (Biomineralization): Διαπιστώθηκε ότι οι μικροοργανισμοί δεν είναι απλοί «ένοικοι» των σπηλαίων, αλλά ενεργοί αρχιτέκτονες. Συμμετέχουν άμεσα στον σχηματισμό των σπηλαιοθεμάτων, είτε παγιδεύοντας ορυκτά μέσα στις εξωκυτταρικές τους ουσίες, είτε προκαλώντας τη δημιουργία νέων κρυστάλλων.
• Η «Διπλή» Δράση των Κυανοβακτηρίων: Παρατηρήθηκε το εντυπωσιακό φαινόμενο της ταυτόχρονης δόμησης και αποδόμησης. Ενώ ορισμένοι οργανισμοί βοηθούν στην απόθεση ασβεστίτη, τα λεγόμενα «ενδολιθικά» κυανοβακτήρια διεισδύουν στο εσωτερικό των κρυστάλλων δημιουργώντας μικροσκοπικά αυλάκια, αποδεικνύοντας τη δυναμική φύση αυτών των σχηματισμών.
• Μοναδικότητα Περιβάλλοντος: Η συνέργεια μεταξύ των θερμών ιαματικών υδάτων και της πλούσιας μικροβιακής κοινότητας καθιστά τα σπηλαιοθέματα της Αιδηψού ένα σπάνιο παράδειγμα όπου η ανόργανη ύλη μεταμορφώνεται μέσω της βιολογικής δραστηριότητας.
Η ανάγκη για Προστασία και Ήπια Ανάδειξη
Η μοναδικότητα αυτής της περιοχής στην Αιδηψό επιβάλλει μια διαφορετική προσέγγιση στη διαχείρισή της. Η επίσημη αναγνώριση αυτών των γεωμορφών ως μνημείων της φύσης αποτελεί το πρώτο βήμα για τη διασφάλιση της ακεραιότητάς τους.
Η έρευνα προτείνει:
• Προστασία από Ανθρώπινες Παρεμβάσεις: Η ευαισθησία των σπηλαιοθεμάτων και των μικροβιακών κοινοτήτων σημαίνει ότι οποιαδήποτε βίαιη παρέμβαση ή ρύπανση μπορεί να ανατρέψει ισορροπίες χιλιάδων ετών.
• Ήπια Ανάδειξη: Η τουριστική αξιοποίηση πρέπει να γίνει με σεβασμό, μέσω της δημιουργίας εκπαιδευτικών μονοπατιών και ενημερωτικών πινακίδων που θα εξηγούν στον επισκέπτη τη σημασία του «αόρατου» αυτού κόσμου, χωρίς να αλλοιώνεται το φυσικό τοπίο.
• Αειφόρος Ανάπτυξη: Η Αιδηψός μπορεί να αποτελέσει πρότυπο γεωτουρισμού, όπου η ιαματική παράδοση συναντά τη σύγχρονη επιστημονική γνώση, προσφέροντας μια μοναδική εμπειρία που συνδυάζει την ευεξία με την περιβαλλοντική συνείδηση.
Η διαφύλαξη αυτής της φυσικής κληρονομιάς είναι ευθύνη όλων, ώστε να παραμείνει η Αιδηψός ένα ζωντανό μνημείο της Ευβοϊκής γης.
Πηγή:Kanellopoulos, C.; Lamprinou, V.; Politi, A.; Voudouris, P.; Iliopoulos, I.; Kokkaliari, M.; Moforis, L.; Economou-Amilli, A. (2022). "Speleothems and Biomineralization Processes in Hot Spring Environment: The Case of Aedipsos (Edipsos), Euboea (Evia) Island, Greece". Journal of Marine Science and Engineering.
Aedipsos: A Unique "Living Laboratory" of Biomineralization
The area of Aedipsos in Northern Euboea is not only a global destination for thermal tourism but also a rare field for scientific research. A recent study on the speleothems of the hot springs brings to light impressive data regarding the coexistence of geology and life, highlighting the region as a unique case within Greece.
Notable Research Findings:
• Microscopic Life in Extreme Conditions: The research identified 29 different species of cyanobacteria that survive and thrive in environments with high temperatures and specific chemical compositions. The presence of the thermophilic species Spirulina subtilissima stands out, along with specialized microorganisms that grow directly upon the calcitic substrate.
• Biomineralization: It was established that these microorganisms are not merely "inhabitants" of the caves but active architects. They participate directly in the formation of speleothems, either by trapping minerals within their extracellular substances or by inducing the creation of new crystals.
• The "Dual" Action of Cyanobacteria: An impressive phenomenon of simultaneous construction and deconstruction was observed. While some organisms assist in calcite deposition, the so-called "endolithic" cyanobacteria penetrate the interior of the crystals, creating microscopic grooves and boreholes, proving the dynamic nature of these formations.
• Environmental Uniqueness: The synergy between the hot thermal waters and the rich microbial community renders the Aedipsos speleothems a rare example where inorganic matter is transformed through biological activity.
The Need for Protection and Sustainable Development
The uniqueness of this area in Aedipsos dictates a different approach to its management. The official recognition of these geomorphs as natural monuments is the first step toward ensuring their integrity.
The research suggests:
• Protection from Human Intervention: The sensitivity of the speleothems and the microbial communities means that any violent intervention or pollution could disrupt balances that have existed for thousands of years.
• Soft Development: Tourism exploitation must be carried out with respect, through the creation of educational trails and information signs that explain the significance of this "invisible" world to visitors without altering the natural landscape.
• Sustainable Growth: Aedipsos can serve as a model for geotourism, where thermal tradition meets modern scientific knowledge, offering a unique experience that combines wellness with environmental awareness.
Safeguarding this natural heritage is a collective responsibility, ensuring that Aedipsos remains a living monument of the Euboean land.
Source:Kanellopoulos, C.; Lamprinou, V.; Politi, A.; Voudouris, P.; Iliopoulos, I.; Kokkaliari, M.; Moforis, L.; Economou-Amilli, A. (2022). "Speleothems and Biomineralization Processes in Hot Spring Environment: The Case of Aedipsos (Edipsos), Euboea (Evia) Island, Greece". Journal of Marine Science and Engineering.
Michail Argyrokastritis
