Βόρεια Εύβοια
Λιχαδονήσια: Ένα «Φυσικό Εργαστήριο» για την Ευβοϊκή Ερπετοπανίδα!
Η δημιουργία των Λιχαδονησίων συνδέεται με τον μύθο του υπηρέτη του Ηρακλή, Λίχα. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Ηρακλής τον εκσφενδόνισε στη θάλασσα και τα μέλη του σχημάτισαν αυτό το ηφαιστειογενές σύμπλεγμα. Πέρα από τον θρύλο, η έρευνα των Pafilis et al. (2020) αποκαλύπτει γιατί ο πληθυσμός των γεκωνίδων (Κυρτοδάκτυλος - Mediodactylus kotschyi) στα νησιά αυτά παρουσιάζει μοναδικά χαρακτηριστικά σε σύγκριση με τα υπόλοιπα ελληνικά νησιά.
Οι Ιδιαιτερότητες του Πληθυσμού:
• Οικολογική Μεταστροφή (Δενδρόβια Ζωή): Ενώ στα νησιά του Αιγαίου ο Κυρτοδάκτυλος είναι σχεδόν αποκλειστικά σαξικολής (ζει κάτω από πέτρες), στη Μονολιά παρουσιάζει μια σπάνια νησιωτική συμπεριφορά: διαβιώνει πάνω στα ελαιόδεντρα, είτε στον φλοιό είτε σε κουφάλες.
• Ηπειρωτικό Πρότυπο σε Νησιωτικό Περιβάλλον: Αυτό το πρότυπο (βραχόβιο στα νησιά, δενδρόβιο στην ενδοχώρα) αναπαράγεται σε μικρή κλίμακα στα Λιχαδονήσια, κάτι που είναι εξαιρετικά ασυνήθιστο.
• Εξαιρετικά Υψηλές Πυκνότητες: Στο Κοκκινονήσι και το Στενό, οι πληθυσμοί είναι τόσο πυκνοί που ξεπερνούν κατά πολύ τα δεδομένα άλλων νησιών του Αιγαίου που έχουν μελετηθεί με τις ίδιες μεθόδους.
• Πίεση από Θηρευτές: Η ιδιαιτερότητα της δενδρόβιας ζωής στη Μονολιά αποδίδεται στην ανάγκη προστασίας από θηρευτές. Στο νησί αυτό, οι γεκωνίδες αντιμετωπίζουν τον
Έφιο (Hierophis gemonensis), αλλά και εισαγόμενα είδη όπως 
αρουραίους και 
γάτες.
• Γενετική Ταυτότητα: Παρά την τάση διαχωρισμού των νησιωτικών πληθυσμών σε νέα είδη, τα Λιχαδονήσια φιλοξενούν τον τυπικό M. kotschyi.
Σημασία για την Εύβοια:
Τα Λιχαδονήσια, ως μέρος του δικτύου NATURA 2000 (site code GR2420013), αποδεικνύουν την ικανότητα των ερπετών να προσαρμόζουν τη φυσιολογία και τη συμπεριφορά τους. Η έρευνα αυτή αναδεικνύει την Ευβοϊκή φύση ως ένα παγκόσμιο παράδειγμα οικολογικής προσαρμοστικότητας.
Πηγή: Pafilis, P., Triantis, K. A., Anastasiou, I., Proios, K., & Valakos, E. D. (2020). A Gecko archipelago: a herpetological survey on Lichadonissia, a small islet group in Greece. Herpetology Notes, 13, 25-28.
Lichadonissia: A "Natural Laboratory" for Euboean Herpetofauna!
The creation of Lichadonissia is linked to the myth of Lichas, Heracles' servant. According to tradition, Heracles threw him into the sea, and his limbs formed this volcanic complex. Beyond the legend, research by Pafilis et al. (2020) reveals why the gecko population (Kotschy's gecko - Mediodactylus kotschyi) on these islands exhibits unique characteristics compared to other Greek islands.
Population Peculiarities:
• Ecological Shift (Arboreal Life): While in the Aegean islands Kotschy's gecko is almost exclusively saxicolous (living under rocks), on Monolia it exhibits a rare insular behavior: it dwells on olive trees, either on the bark or in hollows.
• Mainland Pattern in an Insular Environment: This pattern (saxicolous on islands, arboreal on the mainland) is reproduced on a small scale in Lichadonissia, which is highly unusual.
• Extremely High Densities: On Kokkinonissi and Steno, the populations are so dense they far exceed data from other studied Aegean islands.
• Predation Pressure: The specific arboreal lifestyle on Monolia is attributed to the need for protection from predators. On this island, geckos face the Balkan whip snake (Hierophis gemonensis), as well as introduced species like rats and cats.
• Genetic Identity: Despite the trend of separating island populations into new species, Lichadonissia hosts the typical M. kotschyi.
Significance for Euboea:
Lichadonissia, as part of the NATURA 2000 network (site code GR2420013), demonstrates the ability of reptiles to adapt their physiology and behavior. This research highlights Euboean nature as a global example of ecological adaptability.
Source: Pafilis, P., Triantis, K. A., Anastasiou, I., Proios, K., & Valakos, E. D. (2020). A Gecko archipelago: a herpetological survey on Lichadonissia, a small islet group in Greece. Herpetology Notes, 13, 25-28.
Michail Argyrokastritis
Οι Ιδιαιτερότητες του Πληθυσμού:
• Οικολογική Μεταστροφή (Δενδρόβια Ζωή): Ενώ στα νησιά του Αιγαίου ο Κυρτοδάκτυλος είναι σχεδόν αποκλειστικά σαξικολής (ζει κάτω από πέτρες), στη Μονολιά παρουσιάζει μια σπάνια νησιωτική συμπεριφορά: διαβιώνει πάνω στα ελαιόδεντρα, είτε στον φλοιό είτε σε κουφάλες.
• Ηπειρωτικό Πρότυπο σε Νησιωτικό Περιβάλλον: Αυτό το πρότυπο (βραχόβιο στα νησιά, δενδρόβιο στην ενδοχώρα) αναπαράγεται σε μικρή κλίμακα στα Λιχαδονήσια, κάτι που είναι εξαιρετικά ασυνήθιστο.
• Εξαιρετικά Υψηλές Πυκνότητες: Στο Κοκκινονήσι και το Στενό, οι πληθυσμοί είναι τόσο πυκνοί που ξεπερνούν κατά πολύ τα δεδομένα άλλων νησιών του Αιγαίου που έχουν μελετηθεί με τις ίδιες μεθόδους.
• Πίεση από Θηρευτές: Η ιδιαιτερότητα της δενδρόβιας ζωής στη Μονολιά αποδίδεται στην ανάγκη προστασίας από θηρευτές. Στο νησί αυτό, οι γεκωνίδες αντιμετωπίζουν τον
Έφιο (Hierophis gemonensis), αλλά και εισαγόμενα είδη όπως αρουραίους και γάτες.• Γενετική Ταυτότητα: Παρά την τάση διαχωρισμού των νησιωτικών πληθυσμών σε νέα είδη, τα Λιχαδονήσια φιλοξενούν τον τυπικό M. kotschyi.
Σημασία για την Εύβοια:
Τα Λιχαδονήσια, ως μέρος του δικτύου NATURA 2000 (site code GR2420013), αποδεικνύουν την ικανότητα των ερπετών να προσαρμόζουν τη φυσιολογία και τη συμπεριφορά τους. Η έρευνα αυτή αναδεικνύει την Ευβοϊκή φύση ως ένα παγκόσμιο παράδειγμα οικολογικής προσαρμοστικότητας.
Πηγή: Pafilis, P., Triantis, K. A., Anastasiou, I., Proios, K., & Valakos, E. D. (2020). A Gecko archipelago: a herpetological survey on Lichadonissia, a small islet group in Greece. Herpetology Notes, 13, 25-28.
Lichadonissia: A "Natural Laboratory" for Euboean Herpetofauna!The creation of Lichadonissia is linked to the myth of Lichas, Heracles' servant. According to tradition, Heracles threw him into the sea, and his limbs formed this volcanic complex. Beyond the legend, research by Pafilis et al. (2020) reveals why the gecko population (Kotschy's gecko - Mediodactylus kotschyi) on these islands exhibits unique characteristics compared to other Greek islands.
Population Peculiarities:
• Ecological Shift (Arboreal Life): While in the Aegean islands Kotschy's gecko is almost exclusively saxicolous (living under rocks), on Monolia it exhibits a rare insular behavior: it dwells on olive trees, either on the bark or in hollows.
• Mainland Pattern in an Insular Environment: This pattern (saxicolous on islands, arboreal on the mainland) is reproduced on a small scale in Lichadonissia, which is highly unusual.
• Extremely High Densities: On Kokkinonissi and Steno, the populations are so dense they far exceed data from other studied Aegean islands.
• Predation Pressure: The specific arboreal lifestyle on Monolia is attributed to the need for protection from predators. On this island, geckos face the Balkan whip snake (Hierophis gemonensis), as well as introduced species like rats and cats.
• Genetic Identity: Despite the trend of separating island populations into new species, Lichadonissia hosts the typical M. kotschyi.
Significance for Euboea:
Lichadonissia, as part of the NATURA 2000 network (site code GR2420013), demonstrates the ability of reptiles to adapt their physiology and behavior. This research highlights Euboean nature as a global example of ecological adaptability.
Source: Pafilis, P., Triantis, K. A., Anastasiou, I., Proios, K., & Valakos, E. D. (2020). A Gecko archipelago: a herpetological survey on Lichadonissia, a small islet group in Greece. Herpetology Notes, 13, 25-28.
Michail Argyrokastritis